2026/02/23
Kategoriak
Etxebizitza eta hirigintza REAS Euskadi

Joan den otsailaren 18an, Gasteiz topagune bihurtu zen etxebizitza beste modu batean antolatu daitekeela (eta antolatu behar dela) sinesten dutenentzat. REAS Euskaditik, Koobizitza Euskadirekin batera, saio parte-hartzaile bat antolatu genuen erabilera lagapeneko etxebizitza kooperatiboaren eredua sendotzen jarraitzeko: ohiko eredu espekulatiboaren aurrean benetako, sendo eta eraldatzailea den alternatiba.

Jardunaldiak profil anitz bildu zituen: udal arduradunak, etxebizitza kooperatibak eta eredua bertatik bertara ezagutu nahi zuten herritarrak. Belaunaldi eta sektore arteko nahasketa honek argi erakusten du etxebizitzaren inguruko eztabaida ez dela bigarren mailakoa: erdigunean dago.

Elkarlanetik jaiotako eredua

Saioa REAS Euskadik eta Koobizitza Euskadik bultzatu zuten. Koobizitza Euskadik lurraldeko erabilera lagapeneko etxebizitza proiektu kooperatiboak artikulatzen ditu. Ez da hutsetik sortu: azken urteetan ehundutako elkarlanaren, elkarrekiko laguntzaren eta ikaskuntza partekatuen emaitza da. Horietako asko REAS Euskadiko erakundeak dira, eta etxebizitza aktibo finantzario hutsa izan beharrean eskubide eta komunitate-proiektu bihurtzea erabaki dute.

Jardunaldiaren lehen zatian, ikuspegi orokorra eta oinarriak jarri ziren. Jagoba Buenok (REAS Euskadi) Koobizitzaren lana eta saioaren zentzu estrategikoa kokatu zituen. Ondoren, Rubén Méndezek (Ariwake eta Ametxe) eredua lurretik azaldu zuen, bere potentziala zein aurrean dituen erronka nagusiak partekatuz: finantzaketa, marko juridikoa, lurzoruaren eskuragarritasuna edo ereduaren inguruko ulermen soziala, besteak beste.

Bloke honen amaieran, Isabel Izcuek (Ametsak Sortzen) Euskadiko lau esperientzia arrakastatsu aurkeztu zituen. Proiektu horiek ezaugarri komun bat dute: landa-eremuan erabilerarik gabe zeuden baserrien birgaitzea, gaur egun hainbat familia elkarrekin bizi diren etxebizitza kooperatibo bihurtuta. Ondarea berreskuratu, lurraldea biziberritu eta komunitatea eraiki: hiru inpaktu ekuazio berean.

Adimen kolektiboa erronkak askatzeko

Atseden labur baten ondoren, lanari ekin genion. Lau taldetan banatu ginen eredua zeharkatzen duten arlo nagusiak aztertzeko: ekonomikoa, soziala, juridikoa eta habitata. Helburua argia zen: oztopoak identifikatzea, baina batez ere, irtenbideak proposatzea.

Emaitza ibilbide-orri kolektibo bat izan zen, denboran kokatutako proposamen zehatzekin. Besteak beste, gida praktikoak (ekonomikoak eta juridikoak) prestatzea talde berriei eredura hurbiltzea errazteko; Koobizitzaren barruan batzorde espezifikoak sortzea; edo abian dauden proiektuak gertutik ezagutzeko topaketa eta formazio saioak sustatzea.

Etxebizitza beste modu batean ulertzeko apustu estrategikoa

REAS Euskaditik erabilera lagapeneko etxebizitza kooperatiboa etxebizitza-krisiaren aurrean palanka estrategikotzat jotzen jarraitzen dugu. Ez da konponbide magikoa, baina bai Ekonomia Sozial eta Solidarioaren printzipioekin koherentea den proposamena: jabetza kolektiboa, erabilera mugagabea, lurralde-errotzea, jasangarritasuna eta zaintzak erdigunean.

Etxebizitza ezin da soilik merkantzia izan. Komunitatea izan daiteke, egonkortasuna izan daiteke, etorkizun partekatua izan daiteke. Eta Euskadin, gero eta gehiago gara hori eraikitzeko prest gaudenak.

Jardunaldiaren aurreko egunetan, Rubén Méndezekin (Ariwake eta Ametxe) hitz egiteko aukera izan genuen, erabilera lagapeneko etxebizitza kooperatiboaren gakoak eta Euskadin bizi duen unea sakontzeko. Elkarrizketa osoa hemen irakur dezakezu: